ظهر را پنج ركعت كرده وركعتي كه بدست أو است سيمى عصر است پس نسبت بظهر شك بعد از سلام است ونسبت بعصر شك ما بين سه وچهار ولكن در اين فرض حكم شك ما بين سه وچهار را در نماز عصر نمىتوان عمل نمود زيرا كه اگر در واقع ظهر را چهار ركعت كرده لابد عصر را نيز چهار ركعت كرده ومحلى براي نماز احتياط باقي نيست واگر ظهر را پنج ركعت كرده پس عصر أو سه ركعت بوده وبناء بر چهار معنى ندارد پس مقتضاى قاعده اعاده هر دو نماز است بلى هر گاه نماز عصريرا كه مشغول بان است عدول كند به نيت ظهر وركعت ديگرى بر ان بيفزايد ونماز را تمام كند يقين مىكند كه نماز ظهر صحيحي بجا أورده زيرا كه در واقع يا نماز أول چهار ركعت بعمل امده نه پنج والا نماز دويم كه عدول بظهر كرده سه ركعت بوده با ركعتي كه بر ان افزوده شده چهار ركعت است وبعد از ان عصر را بجا أورد وهم چنين است در مغرب وعشا بعد از فرض انكه مجموع اندو نماز را بداند هفت ركعت بعمل أورده وپيش از سلام نماز عشا شك كند در انكه مغرب را سه ركعت كرده تا ركعتي كه مشغول بان است چهارمى عشا باشد يا انكه مغرب را چهار ركعت كرده تا ركعتي كه مشغول بان است سيمى عشا باشد كه مقتضاى قاعده اعاده هر دو نماز است ودر ان نيز اگر عدول بمغرب كند وتمام كند علم اجمالي پيدا مىكند كه مغرب صحيحي بعمل امده يا أولى سه ركعتي بوده نه چهار ركعتي والا نماز دويم كه عدول بمغرب كرده سه ركعتي است وشك ما بين سه وچهارى كه در نماز دويم دارد يا انكه شك در ركعات نماز مغرب مبطل نماز است مضر بجواز عدول نيست زيرا كه در نماز مغرب اكتفا بخصوص نماز دويمى نمىكند بلكه بعد از بجا اوردن ان يقين مىكند كه يك نماز سه ركعتي در واقع بعمل امده ( سى أم ) اگر يقين كند كه مجموع ظهر وعصر را نه ركعت بجا أورده ونداند كه زيادى در ظهر بوده يا در عصر پس هر گاه يقين وشك بعد از سلام عصر پيدا شود بايد يك نماز چهار ركعتي بقصد ما في الذمة بجا أورد واگر پيش از سلام عصر پيدا شود شك أو نسبت بنماز ظهر شك بعد از فراغ است كه بقاعده اعتبار ندارد ونسبت بنماز عصر شك ميان چهار وپنج است ولكن نظر بعلم اجمالي بزيادة ركعت بهر دو قاعده نمىتوان عمل نمود بلكه اگر بعد از اكمال سجدتين باشد وعدول بظهر كند ونماز را تمام كند ودو سجده سهو بجا أورد علم اجمالي پيدا مىشود بانكه ظهر چهار ركعتي صحيح بعمل امده ( سى ويكم ) اگر يقين كند كه مجموع نماز مغرب وعشا را